Građani

Standardizacija postupanja policijskih službenika

MUP Srbije formirao je Radnu grupu, koja se bavi problemom nasilja u porodici. Inicirano je više aktivnosti kojima je podstaknuto efikasnije postupanje policije. Jedan od zadataka je nastavak edukacije policijskih službenika kako bi bolje razumeli problematiku i efikasno intervenisali i dokumentovali nasilje radi vođenja postupka pred sudom.

U okviru projekta „Rodna perspektiva ljudske bezbednosti“, koje u partnerstvu realizuju Autonomni ženski centar, ASTRA i Žene u crnom, kreiran je dokument Smernice za sprečavanje sekundarne viktimizacije žena žrtava nasilja u kontaktu sa policijskim službenicima. Dokument predstavlja doprinos naporima i aktivnostiima koje su preduzete od strane MUP RS za donošenje i primenu Posebnog protokola za postupanje policijskih službenika u slučajevima nasilja nad ženama u porodici i partnerskim odnosima, a naročito posebno osetljivim grupama žena (žene sa invaliditetom, žene sa izazovima u mentalnom zdravlju, Romkinje…).

Donošenje Posebnog protokola o postupanju policijskih službenika u slučajevima nasilja nad ženama u porodici i u partnerskim odnosima je od velikog značaja za Ministarstvo unutrašnjih poslova, jer je uz poštovanje principa da je bezbednost, odnosno sigurnost žrtve prioritet, normativno uređena procedura postupanja policijskih službenika u slučajevima porodičnog nasilja.

Ciljevi Protokola su standardizacija postupanja policijskih službenika u slučajevima nasilja nad ženama u porodici i u partnerskim odnosima, kao i specijalizacija određenih policijskih službenika koji će se angažovati  prilikom postupanja policije u ovim slučajevima

Zadatak policije je da zaštiti žrtvu, bez predrasuda i diskriminacije. Neophodno je i adekvatno obavljanje razgovora sa žrtvom nasilja, kada je do njega došlo, odnosno da se osigura njena bezbednost posle ukazane lekarske pomoći. Policajci moraju da budu obučeni za ovakve poslove, ali i druge državne službe.

U svom postupanju policija se pridržava zajedničkih i opštevažećih principa koji su definisani u Opštem protokolu o postupanju i saradnji ustanova, organa i organizacija u situacijama nasilja nad ženama u porodici i u partnerskim odnosima.

Deca su žrtva nasilja čak i kada mu nisu direktno izložena, već gledaju, nasilje u svojoj kući, prema majci ili nekom drugom članu porodice. Centri za socijalni rad bi trebalo da prate dešavanja u takvim porodicama.

(UNICEF - Resursni centar: Protokoli za zaštitu dece od zlostavljanja i zanemarivanja,

Opšti protokol za zaštitu dece od zlostavljanja i zanemarivanja)

Organizacije civilnog društva koje izučavaju problem nasilja u porodici, smatraju da je stalno povećanje broja krivičnih prijava, veliki broj kampanja kojima se podstiču žrtve da prijave nasilje, ali i to što imaju poverenje u državne organe da mogu da ih zaštite.

Prisutan je određeni procenat lažnog prijavljivanja krivičnih dela sa elementima nasilja u porodici, a najčešći motivi za lažno prijavljivanje tih događaja dela su:

−   osveta partneru zbog raskida veze,

−   ljubomora,

−   neuzvraćena ljubav,

−   materijalna korist,

−   kod mlađih osoba radi opravdanja zbog: bekstva od kuće, kasnih izlazaka, neopravdanih izostanaka iz škole, nedovoljnih ocena, skretanja pažnje roditeljima na lične ili porodične probleme.

(Krivični zakonik Republike Srbije, čl. 338)

Sve je više žena, žrtava nasilja u porodici, a posebno je zabrinjavajuće što ih je sve više koje izgube život. Žrtve iz različitih razloga odbijaju da prijave nasilnika. U gotovo 90 odsto slučajeva žrtve su žene. Nasilnici su u oko 80 procenata muškarci.

Radi zaustavljanja ovako negativnog trenda, trebalo bi sprovesti specijalizaciju i dodatno usavršavanje i obuku svih službi koje se bave ovim problemima: socijalnih, pravosudnih i policijskih. Takođe, neophodno je da se celo društvo suoči sa postojanjem ovog problema i da se preduzimanjem niza mera svi uključimo u sprečavanje porodičnog nasilja i pomoć žrtvama, kako bi se sprečilo da nasilje odvede žrtvu u bolest, invalidnost ili smrt.